← Sözlüğe dön

Adana · Yerel Kültür

Adanaca Kelimeler — En Sık Kullanılan 30 Adana Kelimesi ve Anlamı

Aboov gardaşım! Bir Adanalı'yla konuşurken duyduğun ama "ne dedi şimdi bu?" diye düşündüğün kelimeler var, değil mi? İşte Adana şivesinin en meşhur, en sık duyulan kelimelerini tek tek topladık. Her birinin anlamı, kullanım örneği ve nereden geldiği aşağıda.

Adana şivesi sadece bir konuşma biçimi değildir; Çukurova ovasının sıcaklığını, hanende havasını, dobra duruşunu ses çıkarıp da anlatmasıdır. Bir Adanalı "aboov" dediğinde tek heceyle hem şaşırır hem güler hem de sana sarılır. "Höst" dediğinde hem azarlar hem sevgi gösterir. İşte o kelimelerin tamamı.

Aşağıdaki listede 30 kelime var. Her birinin yanındaki bağlantıdan kelimenin tam anlamını, kökenini ve örnek cümlelerini okuyabilirsin. Bir kelimeyi öğrendin mi, hemenAdanalıGPTkarakterlerine sor — o kelimeyle sana komik bir cümle kursunlar.

Liste: Adanaca 30 Kelime

  1. Adana şivesinde tombiş, tombul, dolgun, sevimli şişman anlamında kullanılır. Genelde bebek ve çocuklar için sevgi ifadesidir.

    "Bebeği gördün mü zaar, amma da löppüş olmuş, ısırasım geldi vallahi."

  2. Adana şivesinde sevimli, tatlı, hoş, cici anlamında. Bir kişi veya nesne için 'ne kadar tatlı!' demenin Adana yoludur.

    "Kızın küpeleri ne hoşşik olmuş gardaşım, nerden aldın?"

  3. Adana yöresine özgü, peynirli/şekerli açma türü meşhur bir hamur işi. Sabah kahvaltısının ve bayramların vazgeçilmezi.

    "Anam bayrama gıllik açıyor, koksu mahalleye yayıldı."

  4. Adana şivesinde civciv, yeni yumurtadan çıkmış tavuk yavrusu anlamında. Mecazi olarak 'cıvıl cıvıl çocuk' için de kullanılır.

    "Bahçeye baktım, tavuk on tane cülük çıkarmış maaşallah."

  5. Adana şivesinde paldır küldür, derli toplu olmayan, dağınık, hesapsız iş yapılan durum için kullanılır.

    "Düğünü kıllı kışlı yaptılar, kimse doymadan kalktı sofradan."

  6. Adana ağzına özgü, başka şehirde duyulmayan kelimelerin kapsamlı listesi. Banadura, löppüş, hoşşik, gıllik ve daha fazlası.

    "Adanaca konuşmaya başladığında insan şivenin müziğine kapılır."

  7. Adana ve Çukurova yöresinde domates anlamında kullanılır. Arapça 'bandora' kökenlidir, asırlardır Adana mutfağında yaşar.

    "Pazardan iki kilo banadura aldım, çiğ köfteye katacam."

  8. Adana şivesinin özellikleri, en meşhur kelimeler, telaffuz farkları ve örnek cümleler. AdanalıGPT ile şiveyi dinle ve öğren.

    "Adana şivesinde her cümle bir tiyatro sahnesi gibi yaşanır."

  9. Adana şivesiyle günlük hayatta sıkça kullanılan komik, samimi, çarpıcı örnek cümlelerin tam listesi.

    "Aboov gardaşım, bu sıcakta yanıyoruk yav, bi soğuk şalgam içsek?"

  10. Adana ve Doğu Anadolu ağzında 'artık', 'bundan sonra', 'bir daha' anlamında kullanılan zaman zarfı.

    "Galan kalk lan, sabah olduğunu görmüyor musun?"

  11. 'Adanalı' kelimesi TDK'ya göre tek kelime, büyük A ile yazılır. 'Adana lı' veya 'adanalı' yanlış kullanımdır.

    "Doğru: Adanalı arkadaşım bana kebap ısmarladı."

  12. Adana şivesinde 'şımarmak', 'azmak', 'hadini aşmak' anlamında kullanılan fiil. Genelde çocuklar ve gençler için söylenir.

    "Çocuk iyice ökendi, ne dersen tersini yapıyor."

  13. Adana şivesinde eski, yıpranmış, eskimiş, hırpani anlamında kullanılan sıfat. Genelde eşya ve giysi için söylenir.

    "Şu eftik ayakkabıyı at lan, ayağında yamanan kalmamış."

  14. Adana şivesine özgü 100'den fazla kelime ve deyim. Anlamları, örnekleri ve günlük kullanım kalıpları bir arada.

    "Adana şivesi kelimeleri öğrenmek, Çukurova'yı tanımanın ilk adımıdır."

  15. Adana ve Çukurova şivesinde kertenkele anlamında kullanılır. Yöre çocuklarının duvar diplerinde kovaladığı küçük sürüngendir.

    "Avluda kertiş görmüş ödü patlamış zavallının."

  16. Adana'ya, Adanalılara ve Adana şivesine dair en güzel, en komik, en duygulu sözler. Doğmasan da Adanalı olursun.

    "Adanalı sevdi mi gardaş, kar kış demez yanına koşar."

  17. Adanalıya özgü, dobra, esprili, çarpıcı sözler. Şive kokan, kahkaha attıran ve duygu dolu Adanalı sözler derlemesi.

    "Adanalıyık, Allah'ın adamıyık — bayrak gibi."

  18. Adana şivesinde münasip, uygun, yakışık alır anlamında. 'Mismil bir laf et' denilirse 'düzgün, terbiyeli konuş' demektir.

    "Mismil bir laf et yav, herkesin ortasında olur mu öyle bağırmak?"

  19. Adana şivesinde 'anladın mı', 'baktın mı', 'gördün mü' anlamında pekiştireç. Cümle sonunda dikkat çekmek için kullanılır.

    "Aboov ayukunmu, kız ne giymiş yine düğüne?"

  20. 20.Abow

    Adana şivesinde şaşırma, hayret, gıpta veya beğeni ifadesi. 'Aman Allah'ım', 'vay be' anlamlarına gelir.

    "Abow gardaş, bu kebap ne güzel olmuş yav!"

  21. Adana şivesinde 'baba ya', 'hadi canım', 'yapma yav' anlamında kullanılan samimi seslenme ve şaşırma kelimesi.

    "Babba ne diyon sen, ben hiç öyle bir şey yaptım mı?"

  22. Adana şivesinde 'ne yapıyorsun', 'naber', 'ne durumdasın' anlamında kullanılan günlük selamlama.

    "Aboov gardaşım, neörün, sesin soluğun çıkmaz oldu?"

  23. Adana şivesinde 'yanıyoruz' demektir; hem sıcaktan bunalmayı hem de zor durumda olmayı anlatan günlük deyim.

    "Aboov gardaş, temmuz geldi, yanıyoruk vallahi."

  24. Adana şivesinde 'sus', 'kes sesini', 'yeter' anlamında kullanılan kısa, sert uyarı ünlemi.

    "Höst lan, sen ne anlarsın benim derdimden!"

  25. Adana şivesinde küçümseme, alay veya 'sen ne diyorsun yav' anlamında kullanılan uzatmalı ünlem.

    "Deeeh gardaş, sen ne diyorsun yav, hiç olur mu öyle?"

  26. Adana şivesinde 'bir bak ya', 'dikkatini ver' anlamında kullanılan dikkat çekme kalıbı. Genelde 'zaar' ile gelir.

    "Bak hele zaar, sana bi mesele anlatcam, dikkat ver."

Bu kelimelerle sohbet etmek ister misin?

AdanalıGPT karakterleri tam bu şiveyle konuşur. Bir bacın, bir gardaşın olur sana.

AdanalıGPT'ye git

Sıkça Sorulanlar

Adana şivesi nereden geliyor?

Çukurova ağzı, Yörük Türkmen lehçeleri, Arapça, Süryanice ve Farsça etkileşimi sonucu oluşmuştur. Asırlardır pazarda, kahvede, evde, sokakta yaşar.

"Aboov" ne demek?

"Aman Allah'ım", "vay be" anlamında şaşırma ünlemidir. Adanalı'nın günde 100 kere söylediği klasiği. Detaylı anlatım

Adana şivesini nasıl öğrenebilirim?

En iyi yol bir Adanalı'yla konuşmaktır. AdanalıGPT tam bu işi yapar: karakterlerimiz seninle saf Adana şivesiyle yazışır.